ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΤΥΠΟ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΤΕΩΣ

            

Ο Ναός της Αναστάσεως κατασκευάστηκε ως περίκεντρο κτήριο (ροτόντα) με διάμετρο περίπου 34μ. και περιέβαλε, σχεδόν στο μέσο του, τον Πανάγιο Τάφο με το κιβώριο που τον κάλυπτε. Οι τεχνικοί του 4^ου αιώνα, προκειμένου να εξασφαλίσουν τον απαιτούμενο χώρο για τον μεγάλο αυτό ναό, αφαίρεσαν το γύρω από τον τάφο πέτρωμα και άφησαν μόνο ένα έξαρμα του βράχου στο οποίο έδωσαν κωνοειδή μορφή. Το τμήμα αυτό του βράχου που είχε κάτω τον Πανάγιο Τάφο το περιέβαλαν με ένα κιονοστήρικτο κιβώριο. [1]

     Το κιβώριο αυτό είχε τη μορφή κύκλου με κίονες συμμετρικά τοποθετημένους και έφερε θόλο ως κάλυψη, λεγόμενο «ουρανό». Γίνεται λόγος για δώδεκα κίονες σε κύκλο και με αυτή τη διάταξη τους συναντούμε στις κατά καιρούς κατόψεις ή αναπαραστάσεις. [2]

  Ο Ναός, αν και προγραμματίστηκε «τῇ φιλοχρίστῳ προαιρέσει» του Μεγάλου Κωνσταντίνου, ο αυτοκράτορας δεν επέζησε να τον δει οικοδομημένο. [3] Υλοποιήθηκε όμως το έργο από τους διαδόχους του και μάλιστα από τον Κωνστάντιο. Για αυτό αγνοεί το ναό ο ανώνυμος περιηγητής από το Bordeaux που επισκέφτηκε τα Ιεροσόλυμα γύρω στα 333, ενώ γνωρίζει τον άγιο Τάφο και τη Βασιλική του Μ. Κωνσταντίνου.[4]

      Από τα κείμενα των εκκλησιαστικών ιστορικών και των προσκυνητών φαίνεται ότι ο Ναός θα τελείωσε γύρω στο 350. Κέντρο λατρείας ήταν φυσικά ο Τάφος που περιέκλειε ο Ναός. Λόγω του κυκλικού σχήματος ο Ναός ονομάζεται Ροτόντα. Πρόκειται για ένα δίκλιτο κτήριο, διαμορφωμένο εσωτερικά από είκοσι κίονες και πεσσούς. Το δεύτερο κλίτος σημειώνεται και περιμετρικός διάδρομος, ο οποίος συγκρατεί το υπερώο. Συγκεκριμένα τρία ζεύγη πεσσών υπάρχουν στους κύριους άξονες του κτηρίου, δηλαδή τον δυτικό, τον βόρειο και το νότιο. [5]

         Δύο είσοδοι οδηγούσαν στον κυκλικό Ναό της Αναστάσεως και ήταν προς την δυτική πλευρά του αιθρίου. Στο κτήριο ψηλά υπήρχε ο δακτύλιος του φωταγωγού με τα, κατά σειρά, παράθυρα, ενώ ο ναός στεγαζόταν με ημισφαιρικό θόλο. Πολλοί αρχαιολόγοι δέχονται ότι ο ναός ακολουθεί τη μορφή που είχαν τα ταφικά πρότυπα, τα ηρώα της ρωμαϊκής εποχής, δηλαδή τα περίκεντρα μνημεία, ενώ η στέγη της θεωρείται κωνικού σχήματος.[6]

        Ο κυκλικός ναός είχε τρεις, σχετικά μικρές, κόγχες, μία στο μέσον (δυτικά) και από μια στα πλάγια. Μπροστά όμως στην πλευρά της εισόδου είχε ένα μικρό πρόπυλο από κίονες. Οι τρεις αυτές κόγχες δεν αποτελούσαν βέβαια πρωτοτυπία των αρχιτεκτόνων του ναού της Αναστάσεως. Και καθώς όλο το κτήριο αντιγράφει τα ηρώα της έσχατης αρχαιότητας, έτσι ακολουθεί και τις κόγχες που, συνήθως, είχαν στο εσωτερικό τους.[7]

    Το κυκλικό σχήμα του ναού δείχνει ότι αποτελεί ταφικός Ναός του Παμβασιλέως Χριστού.   

             

---

[1] Κ. Καλοκύρης, Το αρχιτεκτονικό συγκρότημα του Ναού της Αναστάσεως Ιεροσολύμων και το θέμα του Αγίου Φωτός, 56.

[2] Κ. Καλοκύρης, Το αρχιτεκτονικό συγκρότημα του Ναού της Αναστάσεως Ιεροσολύμων και το θέμα του Αγίου Φωτός, 56.

[3] Κύριλλος Ιεροσολύμων, ΒΕΠΕΣ 39, 14.

[4] Κ. Καλοκύρης, Το αρχιτεκτονικό συγκρότημα του Ναού της Αναστάσεως Ιεροσολύμων και το θέμα του Αγίου Φωτός, 65.

[5] Κ. Καλοκύρης, Το αρχιτεκτονικό συγκρότημα του Ναού της Αναστάσεως Ιεροσολύμων και το θέμα του Αγίου Φωτός, 66.

[6] Κ. Καλοκύρης, Το αρχιτεκτονικό συγκρότημα του Ναού της Αναστάσεως Ιεροσολύμων και το θέμα του Αγίου Φωτός, 68.

[7] Κ. Καλοκύρης, Το αρχιτεκτονικό συγκρότημα του Ναού της Αναστάσεως Ιεροσολύμων και το θέμα του Αγίου Φωτός, 71-2.

Βυζαντινός Ναός Κοίμησης της Θεοτόκου στην Αγία Τριάδα Αργολίδας

Ναός σταυροειδής εγγεγραμμένος με τρούλο, σύνθετου τετρακιόνιου τύπου, με νάρθηκα και προστώα. Εδράζεται σε κρηπίδα. Είναι κτισμένος χαμηλά κατά το ψευδοϊσόδομο σύστημα και ψηλότερα κατά το πλινθοπερίκλειστο. Ποικιλία κεραμοπλαστικών κοσμεί τις όψεις. Το μνημείο χρονολογείται στα τέλη του 12ου ή στον 13ο αιώνα. Στο εσωτερικό ο ναός έχει τοιχογραφίες βυζαντινών χρόνων.

Για την ιστορία του ναού δεν υπάρχει μαρτυρία. Η χρονολόγησή του επιτυγχάνεται με βάση τα ανασκαφικά και αρχιτεκτονικά δεδομένα. Η σύνδεσή του με τον αρχαιολάτρη αρχιεπίσκοπο Κορίνθου William de Meerbeke είναι πιθανή. Το 1691 είναι μετόχι της "εν Ναυπλίω" Μονής του Αγ. Θεοδοσίου και παραχωρείται από τον Morosini στον επίσκοπο Ρεθύμνης Αθανάσιο Χορτάτζη που ήταν στην Πελοπόννησο. Τον Ιούνιο του 1825, κατά την πυρπόληση του ΄Αργους από τον Ιμπραήμ θα πρέπει να πυρπολήθηκε και η Μονή.

Ανασκαφικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν το 1989 και το 1990 έφεραν στο φως την κρύπτη του ναού κάτω από το Άγιο Βήμα, τους στυλοβάτες του αρχικού τέμπλου καθώς και ταφές στον κυρίως ναό και στο νάρθηκα (που χρονολογούνται στα ύστερα βυζαντινά χρόνια ή στην Τουρκοκρατία).  Όταν το 1989 είχε ξεκινήσει η επισκευή του δαπέδου του ναού, ανακαλύφθηκε κρύπτη κάτω από το Ιερό Βήμα. Η είσοδος της κρύπτης είναι ένα άνοιγμα θολωτό στο μπροστά μέρος της Ωραίας Πύλης, δομημένο με κεραμιδάκι, ενώ στο πίσω μέρος της αγίας Τράπεζας υπάρχει κι άλλο ένα μικρό άνοιγμα που οδηγεί στην κρύπτη. 

Η Κρύπτη στο ιερό Βήμα

Η είσοδος της κρύπτης

Πιθανώς η κρύπτη ήταν χώρος όπου αναπαύονταν τα λείψανα κεκοιμημένων κληρικών. Επίσης έγινε και απόξεση της μεταγενέστερης αγιογραφίας και βγήκαν στην επιφάνεια οι πρώτες εικόνες του ναού, έργα του 16ου αιώνα, εξαιρετικής τέχνης, αλλά με φθορές οι οποίες δυστυχώς χρησίμευσαν προκειμένου να κολλήσουν επάνω οι μεταγενέστερες αγιογραφίες.

Το εσωτερικό του ναού

Η Πλατυτέρα

Στην κόγχη της προθέσεως εικονίζεται ο Άγιος Πέτρος, επίσκοπος Άργους, αριστερά της προθέσεως ο Χριστοφόρος, επίσκοπος Άργους, και μεταξύ προθέσεως και Αγίας Τράπεζας ο Κωνσταντίνος, επίσης επίσκοπος Άργους (920 μ.Χ.).
Το αξιόλογο είναι ότι εικονίζονται ως άγιοι με φωτοστέφανο οι επίσκοποι Άργους, ενώ τώρα τιμάτε ως άγιος μόνο ο Πέτρος.

Εξωτερική όψη του ναού

Λατινική επιγραφή

Το ηλιακό ρολόι

   Πηγή:http://agiatriadamideas.blogspot.gr/

Η "Αγία Μονή" Ναυπλίου

Το «Ιερόν Παλλάδιον» του Ναυπλίου είναι η  Μονή Άρειας, ευρύτερα εδώ γνωστή μόνο με την ονομασία «Αγία Μονή». Χτίστηκε από τον επίσκοπο Άργους και Ναυπλίου Λέοντα Ατζά, το 1143 και είναι σπουδαίο καλοδιατηρημένο δείγμα βυζαντινού ναού, τόπος συνεχούς προσκυνήματος και αντικείμενο ζωηρών περιγραφών εκ μέρους των κατά καιρούς περιηγητών της Αργοναυπλίας, είναι σε οπτική επαφή με το Ναύπλιον, στις ανατολικές υπώρειες του φρουρίου «Παλαμήδι».

Η Μονή επί Φραγκοκρατίας (1212-1389) έλαβε ειδικά προνόμια από το Λατίνο επίσκοπο Άργους Σεκούνδο Νάνι, παρέμεινε σε χέρια Ελλήνων Ορθοδόξων μοναχών και επί Ενετοκρατίας (1835-1540), κατά δε την επόμενη Τουρκοκρατία παραχωρήθηκε με πράξη του νοταρίου (συμβολαιογράφου) Ναυπλίου (1679) στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, ως μετόχιο του Πανάγιου Τάφου.

Παρέμεινε πνευματικό κέντρο της περιοχής και προσφιλής τόπος διαμονής λογίων ανδρών – αντιγραφέων χειρογράφων. Κλείνοντας εδώ τη σύντομη αυτή επίσκεψη στις εκκλησίες του Ναυπλίου, επισημαίνουμε τη μεγάλη ηθική αξία και σημασία που είχαν για το ντόπιο πληθυσμό οι νησίδες αυτές της ελληνικότητας και της ορθοδοξίας και της συνεπακόλουθης ψυχικής ανάτασης, μέσα στις αντιξοότητες της πολυκύμαντης Ναυπλιακής ιστορίας.  

ΠΗΓΉ: http://argolikivivliothiki.gr

Λίγα λόγια για την Αγία Σοφία (Κων/πολη)

Ο Βυζαντινός Ναός της Ύπατης Σοφίας του Ένσαρκου Λόγου του Θεού, περισσότερο γνωστή ως  Αγία Σοφία  ή  Αγιά - Σοφιά, (τουρκικά Ayasofya, λατινικά Sancta Sορθόδοξος καθεδρικός ναός της Κωνσταντινούπολης, με εξαίρεση την περίοδο 1204 - 1261 κατά την οποία ήταν ρωμαιοκαθολικός ναός, ενώ μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης μετατράπηκε σε τέμενος, μέχρι το 1934 και αποτελεί σήμερα μουσειακό χώρο (τουρκικά Ayasofya Müzesi).

ophia  ή  Sancta Sapientia), γνωστός και ως Ναός της Αγίας του Θεού Σοφίας ή απλά Η Μεγάλη Εκκλησία, ήταν από το 360 μέχρι το 1453

Ανήκει στις κορυφαίες δημιουργίες της βυζαντινής ναοδομίας, πρωτοποριακού σχεδιασμού, και υπήρξε σύμβολο της πόλης, τόσο κατά τη βυζαντινή όσο και κατά την οθωμανική περίοδο. Το παρόν κτίσμα ανεγέρθηκε τον 6ο αιώνα, επί βασιλείας του Ιουστινιανού Α΄, από τους μηχανικούς Ανθέμιο από τις Τράλλεις(σημ. Αϊδίνιο) και Ισίδωρο από τη Μίλητο. Στο ίδιο σημείο, επί του πρώτου λόφου της Κωνσταντινούπολης και σε κοντινή απόσταση από το Μέγα Παλάτιον και τον Ιππόδρομο της πόλης, είχαν χτιστεί παλαιότερα δύο ακόμα ναοί που καταστράφηκαν από πυρκαγιά.

Το οικοδόμημα ακολουθεί τον αρχιτεκτονικό ρυθμό της τρουλαίας βασιλικής και συνδυάζει στοιχεία της πρώιμης βυζαντινής ναοδομίας, σε πολύ μεγάλη κλίμακα. Αρχιτεκτονικές επιρροές της Αγίας Σοφίας εντοπίζονται σε αρκετούς μεταγενέστερους ορθόδοξους ναούς αλλά και σε οθωμανικά τζαμιά, όπως στο τέμενος του Σουλεϊμάν και στο Σουλταναχμέτ τζαμί. Εκτός από τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό της, η Αγία Σοφία ξεχωρίζει επίσης για τον πλούσιο εσωτερικό διάκοσμό της, που ωστόσο υπέστη σοβαρές καταστροφές κυρίως από τις βαρβαρότητες των Τούρκων κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής κυριαρχίας.
Πηγή: http://el.wikipedia.org